Kufafanua falsafa ya Azimio la Arusha

Falsafa ya Azimio la Arusha

Azimio la Arusha ni tamko rasmi la Chama cha Tanganyika African National Union (TANU) lililotolewa tarehe 5 Februari 1967 chini ya uongozi wa Mwalimu Julius Kambarage Nyerere. Tamko hili lilianzisha falsafa ya Ujamaa na Kujitegemea kama miongozo ya maendeleo ya Tanzania baada ya uhuru.

Falsafa ya Ujamaa

Falsafa ya Ujamaa ilijengwa juu ya kanuni nne muhimu zilizolenga kujenga jamii yenye usawa na mshikamano. Kanuni hizi zilikuwa msingi wa maisha ya kijamii na kiuchumi nchini.

1. Usawa wa Binadamu

Kanuni hii ilikuwa msingi wa falsafa ya Ujamaa. Ilianza mahusiano miongoni mwa Watanzania kwa kutambua kuwa binadamu wote ni sawa katika haki na fursa, bila kujali tofauti za maumbile, makazi au asili. Kuhusu haki, kila mtu alikuwa na haki ya kuisihi, kumiliki mali, na kulipwa ujira stahiki. Kuhusu fursa, kila raia alikuwa na nafasi sawa ya kuajiriwa na kushiriki katika shughuli za maendeleo bila kujali rangi, dini au kabila.

2. Umiliki wa Njia Kuu za Uchumi

Kanuni hii ililenga kubadili mfumo wa umiliki wa mali tofauti na ule wa kipindi cha ukoloni. Azimio la Arusha lilisitiza kuwa Serikali imiliki njia kuu za uchumi kama ardhi, benki, viwanda na biashara muhimu, huku baadhi ya mali zikimilikiwa na watu binafsi au mashirika ya ndani. Lengo lilikuwa kuhakikisha rasilimali za Taifa zinawanufaisha wananchi wote kwa usawa.

3. Demokrasia

Kanuni ya demokrasia ilibainisha mfumo mpya wa utawala tofauti na utawala wa kikoloni uliokuwa wa kimabavu na kibaguzi. Falsafa ya Ujamaa ililenga kujenga utawala wa kidemokrasia ambapo viongozi huchaguliwa na wananchi na kuwajibika kuwatumikia. Demokrasia ilikuwa msingi wa ushiriki wa wananchi katika maamuzi ya kitaifa.

4. Usekula

Usekula ilikuwa kanuni muhimu iliyolenga kuelewesha kuwa falsafa ya Ujamaa haikujengwa juu ya misingi ya dini, bali juu ya fikra za kijamii za Waafrika kabla ya ukoloni. Viongozi walitakiwa kuendesha nchi kwa kutumia fikra na busara, si misingi ya dini. Raia waliruhusiwa kuwa na imani zao za kidini, lakini imani hizo hazikutakiwa kutumika kuendesha Serikali.

Falsafa ya Kujitegemea

Falsafa ya Kujitegemea ilijengwa juu ya kanuni tano za maendeleo zilizolenga kuwaondoa Watanzania katika hali ya umaskini na kuwaelekeza kwenye maisha bora.

1. Kujitegemea

Kujitegemea kulimaanisha Watanzania kuwa na uwezo wa kufanya shughuli za maendeleo kwa kutumia rasilimali zao wenyewe, badala ya kutegemea misaada ya watu au mataifa ya nje. Mwalimu Nyerere alieleza kuwa maendeleo ya nchi huletwa na watu, si fedha pekee.

2. Fedha

Kanuni ya fedha ililenga kubadili mtazamo kwamba maendeleo haiwezi kupatikana bila fedha nyingi. Azimio lilisisitiza kuwa fedha ni nyenzo ya maendeleo, si msingi wake. Waasisi waliona kuwa utegemezi wa fedha kutoka kwa wahisani unaweza kuhatarisha uhuru wa Taifa katika kufanya maamuzi.

3. Ardhi

Ardhi ilionekana kuwa rasilimali muhimu kwa maendeleo. Hata hivyo, ardhi peke yake haingeleta maendeleo ila ikitumika ipasavyo. Kanuni hii ililenga kuwaelimisha Watanzania kutumia ardhi kwa ufanisi katika kilimo au ufugaji.

4. Watu

Kanuni ya watu ilitambua kuwa maendeleo huletwa na watu wenyewe. Watu walitakiwa kuwa na juhudi, nidhamu na maarifa ya kufanya kazi kwa bidii ili kuzalisha mali. Makundi yaliyoruhusiwa kutegemea msaada ni wagonjwa, wazee, watoto na watu wenye ulemavu tu.

5. Uongozi Bora

Kanuni ya uongozi bora ilikuwa nguzo muhimu. Viongozi walipaswa kuwa waadilifu, wawajibikaji na wanaozingatia maslahi ya umma badala ya maslahi binafsi. Azimio liliweka miiko ya uongozi iliyokataza tabia za kikabaila, kinyonyaji na kujilimbikizia mali.

Mifano ya Kanuni za Uongozi

Mwongozo wa Viongozi ulikuwa na kanuni maalum:

• Viongozi wasimiliki hisa katika kampuni yoyote
• Wasimuki mkurugenzi katika kampuni binafsi
• Wasipokee mishahara miwili au zaidi
• Wasimiliki nyumba za kupangisha
• Viongozi wawe mkulima au mfanyakazi

Matumizi katika maisha ya kila siku

Falsafa ya Azimio la Arusha ina umuhimu mkubwa katika maisha ya kila siku kwa Mtanazania. Kwa mfano, ununuzi wa mboga au mazao sokoni unachangiwa na dhana ya kujitegemea iliyozaliwa katika Azimio - mkulima anapaswa kushiriki kikamilifu katika uzalishaji na kuuza mazao yake mwenyewe kwa bei bora, badala ya kutegemea wakulima wengine au wauzaji wa kati. Pia, kanuni ya usawa wa binadamu inatumika katika kushiriki kwenye vikundi vya ushirika vya wakulima au wafanyakazi, ambapo kila mtu anapaswa kupewa nafasi sawa na kushiriki faida kwa uwiano.