Mada za sehemu hiiKuelezea maendeleo ya jamii za Kitanzania na maadili yake kabla ya ukoloniMada 6
- Kueleza dhana ya maendeleo ya jamii (maana, viashiria na umuhimu)
- Kueleza shughuli za maendeleo ya jamii na uchumi (kilimo, ufugaji, uhunzi, ususi, ufinyanzi, uvuvi na makazi) na maadili yake kabla ya ukoloni
- Kubaini michango ya shughuli za uchumi kabla ya ukoloni katika maendeleo ya jamii
- Kubaini ushirikiano na uhusiano wa kiuchumi na kijamii baina ya jamii kabla ya ukoloni
- Kubaini mchango wa maendeleo ya sayansi na teknolojia ya asili katika kuendeleza shughuli za uchumi na maadili kabla ya ukoloni
- Kubaini wajibu wa jamii katika kuendeleza shughuli za uchumi na maadili yake kwa sasa
Katika somo hili, utajifunza wajibu ambao jamii ina wake katika kuendeleza shughuli za uchumi na maadili yake kwa sasa.
Ni nini wajibu wa jamii?
Wajibu wa jamii ni kazi ambazo kila mwanajamii anapaswa kuzifanya ili kusaidia jamii yote kuendelea. Kwa mujibu wa kitabu cha TIE, jamii ya sasa inao wajibu wa:
- Kupenda na kuthamini shughuli za jamii zilizofanyika awali
- Kuzitambua shughuli za uchumi za kabla ya ukoloni
- Kufanya kazi ili kuziendeleza katika jamii yao
- Kutambua misingi ya utendekaji wa kazi na maadili yake na kuyazidi kwa sasa
- Kutunza maarifa na ujuzi wa shughuli za uchumi kutoka kizazi kimoja hadi kingine
Mifano ya Wajibu wa Jamii katika Shughuli za Uchumi
Katika hadithi ya kitabu, wageni kutoka jamii mbalimbali walikuwa wamekusanyika kwa sherehe. Kila kundi lilionyesha shughuli za uchumi zilizofanyika katika jamii yao kabla ya ukoloni. Kwa mfano:
- Wakulima walilima mazao kama maharagwe, mtama na ndizi
- Wavuvi walivua samaki kwa kutumia nyavu za asili
- Wahunzi walitengeneza zana za chuma kama majembe na mashoka
- Wafinyanzi walifinyanga vyungu na bakuli
- Wasusi walitengeneza vikapu na nyavu za kuvulia samaki
Kila moja ya jamii hizi ilikuwa na wajibu wa kufanya kazi kwa kushirikiana na kuhifadhi maarifa yao kwa vizazi vijavyo.
Maadili ya Jamii katika Shughuli za Uchumi
Jamii ilikuwa na maadili maalumu katika kufanya shughuli za uchumi:
- Kutunza rasilimali asilia: Kula miti iliyokua, kuvua samaki wachanga siyo
- Kushirikiana katika kazi: Kusaidiana katika kupanda na kuvuna
- Kuhifadhi maarifa: Kufundisha vijana kazi za uchumi
- Kutunza afya: Kufanya kazi katika maeneo salama
Wajibu wa Kila Mwanajamii kwa Sasa
Kila mwanajamii ana wajibu wa:
- Kuthamini shughuli za uchumi za zamani
- Kutumia maarifa ya babu na mbwa zetu katika kazi za sasa
- Kusaidia kulinda mazingira na rasilimali
- Kufanya kazi kwa bidii na kushirikiana na wengine
- Kutunza na kuendeleza maadili mema ya kazi
Namna ya Kutekeleza Wajibu wa Jamii
Ili kutekeleza wajibu wa jamii, unaweza:
- Kushiriki katika shughuli za kilimo au biashara nyumbani
- Kusaidia wazazi au walezi katika kazi za kila siku
- Kujifunza kazi za jadi kama uchongaji au ususi
- Kutunza mazingira ya shamba au bustani
- Kuendeleza utamaduni wa kushirikiana katika kazi
Taja wajibu watano wa jamii katika kuendeleza shughuli za uchumi kwa sasa:
Jibu maswali yafuatayo:
- Kwa nini jamii inapaswa kuthamini shughuli za uchumi za zamani?
- Ni maadili gani ambayo jamii inapaswa kuyazingatia katika shughuli za uchumi?
- Toa mfano moja wa wajibu wa mwanafunzi katika kuendeleza shughuli za uchumi.
Ukiona kibiashara unacheza na marafiki, unaweza kutumia ujuzi wa somo hili kushirikiana nao katika kazi ndogo kama kununua vyakula kupitia mtandao wa Biashara Center, kuuza mboga au kukopesha mkopo mdogo wa TZS 10,000 kwa rafiki yako ili aanze biashara ndogo. Hivyo unakuwa na wajibu wa kusaidia jamii yako kupitia shughuli za uchumi.
Swali
Je, ni wajibu gani wa jamii katika kuendeleza shughuli za uchumi kwa sasa?
Ingia ili kuwasilisha jibu lako na lihesabiwe katika umahiri wako.
Ingia ili kufanya mazoeziMwalimu
Umekwama? Niulize chochote kuhusu mada hii.
Ingia ili kumuuliza Mwalimu wa AI wa Sonza kuhusu swali hili.
Ingia ili kuuliza