Hadithi fupi ina vipengele vinavyohitajika ili iwe kamili. Vipengele hivyo ni:

• Wahusika — Hii ni watu au viumbe wanaohusika katika hadithi. Kwa mfano, katika hadithi ya "Vunja Mbavu," wahusika ni Tamboni, Tufye, Kamagaza, Jedio, Zuma na Kiranja.

• Mahali — Hii ni sehemu ambayo tukio linatokea. Kwa mfano, katika hadithi ya "Vunja Mbavu," mahali ni shule, njia, na mti mkubwa.

• Wakati — Hii ni muda ambao tukio linatokea. Kwa mfano, "Siku moja," "Kesho yake," au "Hapo zamani za kale."

• Mahusiko — Hii ni matukio yanayofuatana katika hadithi. Matukio haya huanza na mwanzo, yaenda kati, na kuishia mwishoni.

Mwanzo wa hadithi unapaswa kuvutia ili msomaji ajione na kustauari kusoma zaidi. Kuna aina mbalimbali za mianzo:

• Mwanzo wa kutoa tangazo — Kwa mfano: "Hapo zamani za kale..."

• Mwanzo wa swali — Kwa mfano: "Unawahusu kitu gani?..."

• Mwanzo wa kueleza hali — Kwa mfano: "Palikuwa na watoto wanne wa Bwana na Bibi Dira..."

Mwisho wa hadithi unapaswa kutoa funzo au kufanya muhtasari wa maana ya hadithi. Mwisho mzuri unaweza:

• Kueleza mafunzo yanayopatikana katika hadithi
• Kueleza kilichokuwa naenda baada ya matukio
• Kufanya muhtasari wa matukio yote

Kwa mfano, katika hadithi ya "Maisha ni Safari," mwisho unavuta mkono kwamba ndugu hao walifika sehemu mbalimbali na wakafanikiwa.

Ili kutunga hadithi fupi sahili, fuata hatua zifuatazo:

1. Chagua somo la hadithi — Chagua kitu au tukio unalotaka kuandika. Kwa mfano, unaweza kuandika kuhusu uchekeshaji shuleni au urafiki.

2. Taja wahusika — Taja watu watakaohusika katika hadithi yako. Kwa mfano, "Juma na Ali ni marafiki wanaosoma darasani."

3. Taja mahali na wakati — Eleza mahali na wakati ambapo tukio linatokea. Kwa mfano, "Siku moja, walikuwa shuleni..."

4. Andika matukio kwa mpangilio — Andika matukio kuanzia ya kwanza hadi ya mwisho. Kila tukio liende baada ya jingine.

5. iandikia mwisho — Malizia hadithi kwa kueleza kilichokuwa naenda au kutoa funzo.

Hapa kuna mfano wa hadithi fupi yenye maneno sitini:

Urafiki wa Paka na Panya

Paka na Panya walikuwa marafiki wa karibu sana. Walikuwa wakiishi pamoja katika tundu moja karibu na mnara wa shule. Kila siku, walikuwa wakienda kutafuta Chakula pamoja.

Siku moja, Paka alimwambia Panya, "Rafiki yangu, najuta sana leo. Sijapata kitu chochote cha kula." Panya akajibu, "Sikiliza rafiki wangu, nina jambo la kukuambia. Najua mahali pa mkate mkono lakini ninachoka. Je, una nguvu ya kwenda na mimi?" Paka akafurahi sana.

Wakaja kwenda mahali pa mkate. Walipofika, Paka akakula mkate wote huku Panya akimwangalia kwa huzuni. Paka akasema, "Asante rafiki yangu kwa kunionyesha mahali. Leo nimekushukuru." Tangu siku hiyo, Panya alijua kwamba Paka ni rafiki mzuri.

Funzo: Urafiki mwaminifu ni wa thamani.

Baada ya kutunga hadithi, jibu maswali haya kuhakikisha hadithi yako ni nzuri:

1. Hadithi inahusu nini?
2. Nani wahusika wapatao?
3. Mahali na wakati ni ipi?
4. Matukio yamepangwa vipi?
5. Je, hadithi inatoa funzo gani?

Hadithi fupi ni simulo fupi lenye wahusika, mahali, wakati, na mahusiko. Ili kutunga hadithi fupi sahili, fuata hatua za kuchagua somo, kuwataja wahusika, kueleza mahali na wakati, kuandika matukio kwa mpangilio, na kuiandikia mwisho wenye funzo. Hadithi nzuri ina mwanzo wenye kuvutia, kati yenye matukio yanayofuatana, na mwisho unaotoa funzo au muhtasari.

Katika maisha ya kila siku, utakuta unahitaji kuweza kutunga hadithi fupi kwa madhumuni mbalimbali. Kwa mfano, unaposimulia mwanafamilia au marafiki jinsi ulivyokwenda sokoni au jinsi ulivyopata ajira, unatunga hadithi fupi. Pia, unapotaka kuandika barua au ujumbe mfupi kwa mpenzi au rafiki, unatumia stadi ya kutunga hadithi. Hivyo, kujua namna ya kutunga hadithi fupi husaidia katika mawasiliano ya kila siku na pia katika kuandika insha za shule.