Ufahamu wa kusoma

Ufahamu wa Kusikiliza ni ule unaotokana na kusikiliza taarifa. Mambo muhimu ya kuzingatia:

1. Kuwa makini kwa kile kinachosimuliwa.
2. Kujua matamshi sahihi ya lugha.
3. Kuhusisha mambo muhimu na habari inayosimuliwa.
4. Kubainisha mawazo makuu.

Ufahamu wa Kusoma hutokana na kusoma na kuelewa maana ya maneno na sentensi. Msomaji anahitaji:

1. Kubuni mawazo makuu.
2. Kutambua maana ya maneno na misemo.
3. Kujibu maswali yatokanayo na habari aliyosoma.

Aina za kusoma:

1. Kusoma kwa Sauti

   • Kutamka maneno kwa sahihi na kuelewa maudhui.

2. Kusoma Kimya

   • Kusoma kwa haraka ili kupata ujumbe wa jumla bila umakini mkubwa.

3. Kusoma kwa Makini

   • Kusoma kwa undani na kutafakari maneno na sentensi kwa umakini.

Baada ya kusoma, ufahamu unaweza kupimwa kwa maswali:

1. Kubaini mawazo makuu.
2. Maana ya maneno na misemo: Kuelewa matumizi sahihi ya maneno katika muktadha.

Mfano wa maneno magumu:

1. Kufilisika - Hali ya mashirika kushindwa kuzalisha mali.
2. Ruzuku - Fedha zitolewazo serikalini kusaidia mashirika.

Kufupisha Habari ni kitendo cha kubaini mawazo makuu na kuunganisha habari kwa kutumia maneno ya mwenyewe, huku ukihakikisha maana inabaki sawa.

Hatua za kufupisha habari:

1. Kusoma habari yote na kuielewa.
2. Kuchagua taarifa maalumu na maneno muhimu.
3. Kuandika muktasari kwa usahihi.
4. Kulinganisha usawa wa ufupisho na habari ya asili.
5. Kuandika kichwa cha habari kisichozidi maneno matano.