Tamthiliya inachukua nafasi muhimu katika fasihi kwa sababu:

• Hubeba ujumbe kupitia mazungumzo ya wahusika
• Inaweza kuigizwa jukwaani na kushawishi hadhira
• Inachangia katika kuelimisha na kuchekesha hadhira
• Inaonyesha migogoro ya kijamii na namna ya kuyatatua

1. Mbinu ya Mazungumzo

Tamthiliya inatofautiana na riwaya kwa sababu msingi wake ni mazungumzo au dayalojia. Wazo la tamthiliya linapaswa kutolewa kwa njia ya mazungumzo ya wahusika, si kwa kueleza moja kwa moja na mwandishi. Mazungumzo hayo yanapaswa kujengwa kisanai ili kukamilisha vitendo ndani ya tamthiliya.

Mfano: Badala ya mwandishi kueleza kwamba "Mtungi alikuwa na wasiwasi kuhusu safari," anapaswa kuonyesha hili kupitia mazungumzo:

Mtungi: Safari hii inanisumbua. Je, nitafika salama?

Marafiki: Usiwe na wasiwasi, mtoto wangu. Mwenyezi yu pamoja nasi.

2. Mbinu ya Maelekezo ya Jukwaa

Maelekezo ya jukwaa ni maelezo yanayoonyesha namna wahusika wanavyojenga na kuhamika jukwaani. Maelezo hayo huandikwa kwa hati mlazo ndani ya mabano. Maelekezo hayo humsaidia msomaji kuelewa muktadha wa kila kipindi.

Mfano:

(Jukwaa linaonyesha chumba cha nyumbani kwawe. Mariamu anakaa kwenye kiti, anaonekana na wasiwasi.)

Mariamu: (kwa sauti ya wasiwasi) Baba, nimepata kazi huko Mwanza...

3. Mbinu ya Muundo

Muundo wa tamthiliya ni mpangilio wa vitendo au maonesho. Kuna muundo wa moja kwa moja ambao una sehemu tatu:

• Mwanzo: Hutambulisha wahusika, mandhari, na kudokeza mwanzo wa mgogoro
• Katikati: Huhusu mgogoro ambao umekua hadi kufikia kilele
• Mwisho: Mgogoro hupata suluhu na tamthiliya huanza kukomia

Mfano wa Muundo wa Moja kwa Moja:

4. Mbinu ya Umbaji wa Wahusika

Wahusika katika tamthiliya wanapaswa kujengwa kwa kuzingatia migogoro. Kila mhusika anapaswa awe na:

• Jina linalomwakilisha
• Tabia inayoonekana kupitia matendo na mazungumzo
• Wajibu au jukumu katika hadithi
• Mgogoro binafsi au mgogoro anaohusika nalo

5. Mbinu ya Matumizi ya Lugha

Lugha ya tamthiliya inapaswa:

• Kuwa nyepesi na ya kueleweka
• Kuwa ya kisanii inayoibua hisia
• Kuakisi mazingira na uhusika wa kila mhusika
• Kutoa picha kwa msomaji au hadhira

Hatua ya Kwanza: Kupata Wazo

Wazo la kuandikia tamthiliya linapatikana kutokana na:

• Matukio ya kijamii
• Historia
• Migogoro iliyopo katika jamii
• Visa na mikasa

Hatua ya Pili: Kufanya Utafiti

Chukua muda kutafuta taarifa zinazohusiana na mada unayotaka kuiandikia. Soma tamthiliya zilizopo ili kujifunza mbinu.

Hatua ya Tatu: Kuandaa Mpango

Andika mpango wa tamthiliya ukijumuisha:

• Wahusika watakaochukua sehemu
• Maelekezo ya jukwaa
• Mpangilio wa visa

Hatua ya Nne: Kuandika Muswada

Anza kuandika tamthiliya kwa kuzingatia mbinu zilizoonyeshwa. Weka kumbukumbu ya maneno ya kawaida ya watumiwao.

Hatua ya Tano: Kuhariri

Soma muswada wako mara kadhaa, uhariri, na utoze kwa mtu mwingine ili akusome na kutoa maoni.

Hapa kuna mfano wa sehemu ya kwanza ya tamthiliya:

Jina la Tamthiliya: "Mto wa Maisha"

Wahusika:

• Juma - mkulima
• Amina - mke wa Juma
• Mwalimu - mwalimu wa shule

(Jukwaa linaonyesha shamba la Juma. Juma anachakura kijiko, anaonekana na wasiwasi.)

Juma: (kwa sauti ya wasiwasi) Mbwa huyu wa kwangu hajui kazi. Kila siku anacheza tu.

Amina: (akijenga) Eh, bwana wangu, usimwachie. Yeye ndiye anaye kutusalimisha.

Juma: (akikomesha) Naweza kusimama hapa? Tangu asubuhi nilikuwa nachakura, lakini bado hakuna mvua.

(Mwalimu anaingia akitembea kwa haraka.)

Mwalimu: Asubuhi njema, bwana Juma!

Juma: Asubuhi njema, mwalimu. Karibu.

Mwalimu: Nimekuja kuwaambia kwamba serikali imetaarifia kuhusu mradi wa umwagiliaji utakaokuja hapa village.

Kutunga tamthiliya kuna umuhimu mkubwa katika maisha ya kila siku hapa Tanzania. Kwa mfano, unapotaka kuwasilisha ujumbe kuhusu afya ya jamii au elimu ya kuz避开a, unaweza kutunga tamthiliya mfupi na kuiigiza katika sherehe za火烧 au katika vikao vya kijamii. Aidha, katika biashara ndogo ndogo kama vile uuzaji wa mboga au huduma za simu, unaweza kutumia dhana za tamthiliya kuunda matangazo ya kibiashara yanayovutia na kuelewa kwa hadhira. Mwalimu yeyote wa shule ya msingi au sekondari anaweza kutumia mbinu hizi kuandaa tamthiliya za shule zinazochangia katika maonyesho ya kitamaduni au sikukuu za kitaifa.