Kutafsiri matini za fani mahususi kwa mbinu ya kisemantiki na kimawasiliano (mfano: kifasihi, kisayansi, na kisheria)

Mbinu ya kisemantiki hujikita zaidi katika mwandishi na matini asili. Lengo lake kuu ni kudumisha maana ya kila neno na muundo wa sentensi kadri iwezekanavyo, hata kama hiyo inafanya tafsiri kuwa ndefu au kutofautiana na utamaduni wa lugha lengwa.

Sifa za Mbinu ya Kisemantiki:

• Muundo wa kiwango: Hujaribu kuhifadhi muundo wa sentensi ya kwanza.
• Ufanisi wa maneno: Hutaafsiri kila neno la asili (inayojulishana na misemo, nahau au methali) kwa njia ya moja kwa moja, hata kama inaeleweka kimakosa.
• Maelezo ya ziada: Mara nyingi hujumuisha maelezo ya kidhaha ili kuelezea vikolevi vya kitamaduni au kiakademi.

Mfano:

Tungekipima kilichokuwa kimeandikwa kwenye matini ya Kiswahili: "Maji yakimwagika hayazoleki."

• Tafsiri ya Kisemantiki: "When water is spilled, it cannot be collected again."
• Maana: Hapa tunazingatia kila neno ("maji", "yakimwagika", "hayazoleki") kwa ufanisi wa hali ya juu. Tafsiri hii ni ya karibu na matini asili, lakini msomaji wa Kiingereza anaweza kukosa hisia ya kawaida ya methali hiyo.

Mbinu ya kimawasiliano hujikita zaidi katika msomaji wa lugha lengwa. Lengo lake ni kuhakikisha kwamba athari ya ujumbe inafika kwa msomaji kama ilivyofika kwa msomaji wa asili. Mtafsiri ana自由的 kutumia visawe, methali, au maneno ya kawaida yanayofaa zaidi katika utamaduni wa lugha lengwa.

Sifa za Mbinu ya Kimawasiliano:

• Lengo la mwisho: Inazingatia kufikisha ujumbe kwa ufanisi zaidi kuliko kushikilia muundo.
• Utafsiri huru: Mtafsiri hawiki kwa kila neno; anaweza kubadilisha muundo ili kuhakikisha ufasaha.
• Utamaduni wa Lengwa: Inatumia misemo ya asili ya lugha inayotafsiriwa ili kuhamasisha msomaji.

Mfano:

Kutumia sentensi ile ile: "Maji yakimwagika hayazoleki."

• Tafsiri ya Kimawasiliano: "Never cry over spilt milk."
• Maana: Hapa, tafsiri imeondoka kwenye maana ya herufi na kuingia katika hisia ya methali ya Kiingereza. Msomaji wa Kiingereza anaelewa haraka kwamba jambo limetokea na haliwezi kurejeshwa, hata kama maneno ya Kiswahili hayajatamkwa moja kwa moja.

Chukua taarifa ifuatayo ya kiafya ambayo inapaswa kutafsiriwa:

"Kuchelewa kwa huduma za afya katika maeneo ya vijijini kunaweza kusababisha vifo vinavyokwama."

Kwa Mbinu ya Kisemantiki:

"Delay in health services in rural areas can cause preventable deaths." (Hapa tunatafsiri kila sehemu: "kuchelewa" -> delay, "huduma za afya" -> health services, "vifo vinavyokwama" -> preventable deaths. Muundo umezingatia asili).

Kwa Mbinu ya Kimawasiliano:

"Many deaths in rural areas are caused by late arrival of medical help." (Hapa tafsiri imebadilishwa ili kueleweka zaidi: "vifo vinavyokwama" imefasiriwa kuwa "many deaths" na kuharakisha msomaji kuelewa sababu kwa njia ya kawaida ya Kiingereza).

Ukiamua kazi ya kutafsiri katika maisha ya kwako, utagundua umuhimu wa mbinu hizi. Kwa mfano, unapofanya kazi ya kujitolea kwenye kituo cha afya cha kata yako na unahitaji kutafsiri karatasi ya tahadhari kuhusu magonjwa ya watoto kwa wazazi. Ukitumia mbinu ya kimawasiliano, utatumia lugha rahisi na misemo ya kawaida ya wazazi wa kijiji ili kuhakikisha ujumbe unaelewika haraka. Lakini ukitafsiri Waraka wa kisheria wa umiliki wa ardhi, utatumia mbinu ya kisemantiki ili kuhifadhi umakini wa kisheria na kuhakikisha hakuna maneno yaliyobaki nyuma au yaliyoambiwa vibaya.