Hatua ya kwanza: Sikiliza kwa umakini Washa redio au televisheni na sikiliza habari kwa makini. Usizungumze wengine wala usiogeleze.

Hatua ya pili: Tambua mambo muhimu Baada ya kusikiliza, jibu maswali haya:

• Ni nani aliyohusika?
• Ni nini kilichokua?
• Lilikua wapi?
• Lilikua lini?

Hatua ya tatu: Toa mawazo makuu Mawazo makuu ni mambo muhimu sana ambayo habari inazungumzia. Hizi ndio pointi kuu ambazo unapaswa kukumbuka.

Habari ya mfano: "Mwandishi wa habari anaripoti kwamba kesho jumatano, mwalimu Mkuu wa Shule ya Msingi Mandaka amezindua mradi wa kusoma vitabu. Mradi huo utasaidia wanafunzi wote kujifunza kwa bidii zaidi. Wazazi wamepongeza jitihada za mwalimu mkuu."

Mawazo makuu kutoka habari hii ni:

1. Mradi wa kusoma vitabu umezinduliwa
2. Mradi utasaidia wanafunzi kujifunza kwa bidii
3. Wazazi wamepongeza jitihada za mwalimu mkuu

Jinsi ya kunukuu: Tunaweza kunukuu kwa kutumia maneno yetu au kurejelea vazi.

Kwa kunukuu kwa maneno yetu: "Habari inaeleza kwamba mradi wa kusoma vitabu umezinduliwa na utasaidia wanafunzi."

Kwa kunukuu kwa kurejelea: "Kulingana na habari, mwalimu Mkuu amezindua mradi wa kusoma vitabu."

Kunukuu kwa usahihi kunasaidia:

• Kumbuka habari muhimu
• Kuwaambia wengine habari kwa ufasaha
• Kujibu maswali yanayohitaji maarifa ya habari
• Kuandika muhtasari wa habari

Habari: "Jana, timu ya mpira wa miguu ya Tanzania ikishinda kwa makeke 2-0 dhidi ya Kenya. Wachezaji wa Tanzania, Mbwana na Juma, walipiga magoli mawili. Michezo ilifanyika uwanjani wa Benjamin Mkapa. Wafuasi wengi walishiriki kushangilia ushindi huo."

Swali 1: Ni nani waliocheza Tanzania? Jibu: Mbwana na Juma

Swali 2: Timu ilishinda kwa makeke ngapi? Jibu: 2-0

Swali 3: Michezo ilifanyika wapi? Jibu: Uwanjani wa Benjamin Mkapa

Ili kuwa na stadi ya kusikiliza habari na kunukuu mawazo makuu:

1. Sikiliza kwa umakini
2. Tambua mambo muhimu
3. Andika au kumbuka mawazo makuu
4. Nunukuu kwa usahihi

Katika maisha ya kila siku, utakuta unahitaji kusikiliza habari na kuwaambia wengine kuhusu mambo muhimu. Kwa mfano, ukisikiliza habari za hali ya hewa redioni asubuhi kabla ya kwenda shule, unaweza kuwajuliu wazazi wako kuhusu hali ya jua au mvua ili kuvaa vazi sahihi na kubeba mwbrella. Hii inakuwezesha kujikinga na baridi au mvua na kuendelea na shughuli zako kwa usalama.